ეს სამხრეთით მდებარე პატარა სოფელში მოხდა. ზაფხულის სიცხე ღამითაც კი გრძელდებოდა და 62 წლის ნიკოლაი ვერანდაზე გავიდა დასაძინებლად – სუფთა ჰაერზე, ვარსკვლავების ქვეშ. სახლი ძველი და ხრაშუნა იყო, გარშემორტყმული მაღალი სარეველებით, სადაც ხვლიკები, ბაყაყები… და კიდევ უფრო საშინელი რაღაცეები ხშირად იმალებოდნენ. ის ძველ საბანზე დაწვა, თავი იღლიაში ამოყო და ჩაეძინა, კალიების ჭიკჭიკის ყურით.
საათი დილის სამ საათს აჩვენებდა. ცაზე მთვარე იყო და ვაშლის ხის ჩრდილები კიბეებზე ეცემოდა. და უეცრად, ღობის ქვეშიდან, რაღაც გრძელი და ბნელი ჩუმად, თითქმის ჩუმად, სრიალებდა. გველი.
ის ნელა მოძრაობდა, გველისებურად, ძლივს შრიალებდა. კიბეებზე მიცოცავდა, თავი ასწია, ენა ჰაერში აციმციმდა. მან იგრძნო მძინარე კაცის სითბო. კიდევ ერთი წამი და მისი სხეული მის ხელსთან იყო.
ამ დროს მეზობელი, დეიდა გალია, ეზოში გამოვიდა – ვერ დაიძინა და ჭიდან წყლის მოსატანად წავიდა. ნიკოლაის სახლისკენ გაიხედა და გაშეშდა. აი, ის ვერანდაზე იდგა, მშვიდად ეძინა. მის იდაყვთან კი გველი იყო შემოხვეული.
ყვირილიც კი არ შეეძლო – მხოლოდ ხელი ტუჩებზე მიიტანა. შემდეგ მიწიდან ცარიელი ვედრო აიღო და ჩუმად, ძლივს სუნთქავდა, ღობისკენ კენჭი ისროლა. ხმა გაისმა – მსუბუქი, მაგრამ საკმარისი იმისთვის, რომ გველს თავი მოებრუნებინა. ერთი წამით ყურადღება გაფანტა, გასწორდა – და სწორედ მაშინ ნიკოლაი დაიძრა.
გველი დაიძაბა. თითქოს კიდევ ერთი წამი და დაარტყამდა.
ნიკოლაის მოხუცი, მაგრამ ერთგული ძაღლი, ბარონი, კართან მაგიდის ქვეშიდან გადმოხტა. ის პირდაპირ ვერანდისკენ გაიქცა, ღრენით და ყეფით. გველმა გაბრაზებულმა სისინი წამოიძახა და გვერდზე გაიქცა, მაგრამ ბარონი უფრო სწრაფი იყო: თათით ურტყამდა, კბილებით უკბინა და ბალახში ჩააგდო. გველმა სისინი წამოიძახა, გაძრომა სცადა და ღობის მიღმა გაუჩინარდა.
ნიკოლაი ყეფაზე შეშინებული გამოფხიზლდა. წამოჯდა და თვალები მოისრისა – და მის წინ ბარონი იდგა, მორიგე, კუდი აწეული, ბეწვი აჩეჩილი. მეზობელი გამოვარდა და იყვირა:
„კოლია! კინაღამ გიკბინა!“
მან ქვემოთ დაიხედა – და მხოლოდ მაშინ მიხვდა, რამდენად ახლოს იყო სიკვდილი.
მეორე დილით ის დიდხანს ეფერებოდა ბარონს, ხორცს აჭმევდა და თვალს არ აშორებდა. ძაღლი მის ფეხებთან იწვა, თითქოს არაფერი მომხდარიყოს. ძველ ვერანდაზე ნიკოლაიმ მოგვიანებით დადო წარწერა:
„აქ ცხოვრობს ის, ვისაც სიცოცხლე ძაღლმა აჩუქა“.
მას შემდეგ, ყოველ საღამოს, ძილის წინ, ის იტყოდა:
„კარგი, ბარონ, ახლა ერთად ვართ მორიგეობაში?“
და ძაღლი ყოველთვის მშვიდი, თავდაჯერებული ამოსუნთქვით პასუხობდა.
