ბაბუაჩემის დაკრძალვის შემდეგ, ჩემს კართან წერილი მელოდა. მასში პატარა გასაღები და მისი შეტყობინება იყო: ეწერა, რომ გასაღები სხვენში დამალულ განყოფილებას გააღებდა. იქ ნაპოვნმა ყველაფერი შეცვალა, რაც კი ოდესმე ჩემს ოჯახზე წარმომედგინა.
მე მარინი მქვია. ოცდაშვიდი წლის ვარ და რამდენიმე კვირის წინ დავკრძალე ოჯახის ერთადერთი წევრი, რომელიც კი მყოლია: ჩემი ბაბუა, ჰაროლდი.
მან ორი წლის ასაკიდან გამზარდა. ჩემი მშობლები ავტოკატასტროფაში დაიღუპნენ და მე მათ მხოლოდ რამდენიმე ფოტოდან ვიცნობდი, რომელიც უჯრაში ინახავდა. ერთ-ერთ ფოტოზე დედაჩემი ეჭირა ხელში, მამაჩემი კი მის გვერდით იდგა. ეს განსაკუთრებით ჩამრჩა მეხსიერებაში.
ჩემი ბაბუა ჩემთვის ყველაფერი იყო.
და ერთი წამითაც არ მიგრძვნია თავი მისგან მიტოვებულად.
მე ქალაქის გარეუბანში პატარა სახლში გავიზარდე. აქერცლილი საღებავი, ბაღში ლიმონის ხე, ვერანდის ჭრიალიანი საქანელა, რომელიც ზაფხულში ციკადებზე ხმამაღალი იყო. იდეალური არ იყო, მაგრამ სახლი იყო.
ყოველ დილით საუზმეს მიმზადებდა და არასდროს ავიწყდებოდა ჩემს საჭმელთან ხელით დაწერილი წერილის მიდება. ხელს მიჭერდა, როცა საბავშვო ბაღში მიმყავდა და ყოველ ათ ნაბიჯზე ჩერდებოდა, რომ ქვები და ყვავილები მეჩვენებინა, თითქოს საგანძური ყოფილიყო. საღამოობით ყოველთვის კითხულობდა.
ახლა ვხვდები, რა რთული უნდა ყოფილიყო მისთვის. მაშინ ეს ვერაფერი შევამჩნიე. დარწმუნდა, რომ დაღლილობისას არასდროს მენახა.
სამოცდაათ წლამდე მუშაობდა. ხელსაქმეს აკეთებდა, მაღაზიაში საქონელს ალაგებდა, ავტობუსით დადიოდა – რაც არ უნდა დასჭირვებოდა. მხოლოდ იმისთვის, რომ სახლი განათებულიყო და ჩემი სკოლის ჩანთა ნივთებით სავსე ყოფილიყო.
მას ყოველთვის ჰქონდა გამოსავალი. ყოველთვის მაძლევდა იმას, რაც მჭირდებოდა.
მან მაჩუქა სიყვარული, უსაფრთხოება, სითბოთი სავსე ცხოვრება.
და არასდროს მეპარებოდა ეჭვი, რომ ის საიდუმლოს მალავდა – ისეთს, რომელიც მოგვიანებით მთელ ჩემს სამყაროს დაანგრიებდა.
როდესაც ის გარდაიცვალა, თითქოს ყველაფერი დაიშალა.
მაგრამ ნამდვილი კრახი მეორე დღეს დადგა.
სახლში მის ნივთებს ვალაგებდი, როცა კაკუნი გავიგე. კარი გავაღე… და გავშეშდი. იქ არავინ იყო.
კარის ზღურბლზე მხოლოდ დალუქული კონვერტი იდო.
მისამართმა შოკში ჩამაგდო:
„ჩემს შვილიშვილს, მარინს“.
ჩემი ბაბუა აღარ იყო ცოცხალი. როგორ შეეძლო წერილის გაგზავნა?
ცხადია, წერილი იმ ადვოკატმა გამოგზავნა, რომელიც მემკვიდრეობას მართავდა. მითხრეს, რომ დოკუმენტები შეიძლება მაინც მოსულიყო. მაგრამ ამას არ ველოდი.
მაშინვე გავხსენი.
შიგნიდან წერილი… და გასაღები იყო. პატარა, ძველი, სპილენძის გასაღები. ისეთი, როგორიც წარმოგიდგენიათ საიუველირო ყუთისთვის ან დღიურისთვის.
წერილის კითხვისას ჟრუანტელმა დამიარა.
„ძვირფასო მარინ,
ეს გასაღები სხვენში, ხალიჩის ქვეშ, საიდუმლო განყოფილებას ხსნის. იქ იპოვი სიმართლეს, რომელსაც მთელი ცხოვრება გიმალავდი.
მაპატიე – არჩევანი არ მქონდა“.
სიმართლე? რა სიმართლე?
სხვენში ავედი. ჰაერი მტვრიანი და დაბინძურებული იყო. ბავშვობაში ათასჯერ ვიყავი იქ ნამყოფი, მაგრამ ახლა თითქოს კედლები სუნთქვას მიკრავდა.
კუთხეში ძველი სპარსული ხალიჩა ვიპოვე. გვერდზე გადავდე და აი, იქ იყო: იატაკში ჩაჭრილი პატარა განყოფილება, სპილენძის საკეტით.
გასაღები ჩავდე.
დააწკაპუნა.
როდესაც გავხსენი, სუნთქვა შემეკრა.
ეს ფოტოები არ იყო. ეს არ იყო მემორაბილია.
ეს იყო იურიდიული ფაილები. სქელი დასტები, ოც წელზე მეტი ხნის წინანდელი.
დოკუმენტების პირველი შეკვრა ჩემი მშობლების განქორწინების დოკუმენტები იყო.
ისინი განქორწინებულები იყვნენ.
ავარიამდე.
მე ყოველთვის მეგონა, რომ ისინი სიკვდილამდე ბედნიერად დაქორწინებულები იყვნენ.
შემდეგი დოკუმენტები კიდევ უფრო უარესი იყო: ალიმენტი, გადახდების გაცდენა, სასამართლო სხდომების გაცდენა.
და ყველაზე შოკისმომგვრელი: ეს დოკუმენტები ავარიის შემდეგ შეიქმნა.
მოსარჩელე დედაჩემი არ იყო.
ეს ჩემი ბაბუა იყო.
მამაჩემი არ მომკვდარა. მან უბრალოდ მიგვატოვა.
ჩემი ბაბუა ჩემთვის იბრძოდა. მამაჩემი კი ყველა პასუხისმგებლობისგან გაიქცა.
ბოლო კონვერტში ჩემზე გამოგზავნილი წერილი იყო.
ბაბუამ სიმართლე აღიარა: მას სურდა დამეცვა იმისგან, რომ მამაჩემმა ნებაყოფლობით უარი თქვა ჩემზე. მაგრამ მან თავისი მისამართიც შეიტანა – რადგან მე მაქვს უფლება ვიცოდე.
ორი საათი ვიარე.
მოწესრიგებული გარეუბნის სახლის წინ გავჩერდი. ეზოში ველოსიპედი. ეზოში კალათბურთის კალათბურთი.
მას ახალი ოჯახი ჰყავდა.
როდესაც კარი გააღო, მივხვდი, რომ ის იყო.
მან ვერ მიცნო.
როდესაც ვუთხარი, რომ მისი ქალიშვილი ვიყავი, მისი ცოლი გამოჩნდა. მისი შვილები კარიდან მიყურებდნენ.
ყველაფერი ვუთხარი.
შემდეგ წამოვედი.
სახლში დაბრუნებამდე არ ვიტირე.
ბაბუამ მომატყუა.
მაგრამ ეს სიყვარულით გააკეთა.
და შესაძლოა, ეს ერთადერთი სიმართლეა, რაც ნამდვილად მნიშვნელოვანია.
