ყოველ შაბათს მარგარიტა სასაფლაოზე მოდიოდა. მას ერთი კვირაც არ გაუცდენია ქმრის დაკარგვის დღიდან, ოცი წლის წინ. შემოდგომა ზამთარს უთმობდა ადგილს, ზამთარი კი გაზაფხულს, მაგრამ რუტინა დარჩა: გვირგვინი, სანთელი, მოკლე ლოცვა. ეს მისი ერთადერთი რიტუალი გახდა, მასთან საუბრის ერთადერთი გზა.
იმ დილას მზიანი იყო, რაც ნოემბრისთვის იშვიათობა იყო. მიწაზე მსუბუქი ნისლი ეყარა და ფოთლები მის ჩექმებს ეკვროდა. მარგარიტა ჯვრებს შორის ნაცნობ ბილიკზე მიდიოდა, თეთრი შროშანების თაიგული ხელში ეჭირა. მაგრამ როდესაც საფლავს მიუახლოვდა, გაჩერდა. თაიგული უკვე მარმარილოს ფილაზე იდო – ახალი, მოწესრიგებული, ახლად დაწყობილი.
ყვავილები იგივე იყო, რაც ყოველთვის მოჰქონდა – თეთრი შროშანები, ოქროს ლენტით შეკრული. მაგრამ მათი ღეროები კვლავ ბრწყინავდა წყლის წვეთებით, თითქოს იქ სულ რამდენიმე წუთის წინ დაედგინათ. მარგარიტა გაიყინა. მის გარდა აქ არავინ მოსულა. დარწმუნებული იყო ამაში.
გული უფრო სწრაფად უცემდა. ირგვლივ მიმოიხედა – ირგვლივ არავინ იყო. მხოლოდ ყვავი ახლომდებარე ღობეზე და ვიღაცის სანთლის სუსტი კვამლი. ქალი ჩაიმუხლა, რომ თაიგული დაეთვალიერებინა და შენიშნა პატარა ბარათი აბრაზე. მასზე ეწერა: „მომენატრე, რიტა“. ხელწერა ძალიან ნაცნობი იყო.
სუნთქვა ყელში გაეჩხირა. ეს იგივე წარწერა იყო, რასაც მისი ქმარი წერილებში ტოვებდა, როცა მივლინებაში მიდიოდა. იგივე რბილი „რ“, იგივე არათანაბარი შტრიხი. თითები ფურცელზე გადაისვა – და იგრძნო, რომ თბილი იყო, თითქოს ახლახანს ხელიდან ჩამოეჭრა.
უცებ, ზურგს უკან ნაბიჯების ხმა გაიგონა. ჩუმი, ნელი, თითქოს ვიღაც სველ მიწაზე დადიოდა. მარგარიტა შემობრუნდა, მაგრამ ბილიკი ცარიელი იყო. მხოლოდ ფოთლები შრიალებდნენ ქარში. შემდეგ კი, შორიდან, მამაკაცის ხმა გაისმა.
ჩუმი, ჩახლეჩილი. – რიტა… ვიცოდი, რომ მოხვალდი.
